گزارش مستند پیکار سهشنبههای اعتراضی نه به اعدام به گزارشگر ویژهٔ سازمان ملل برای شصتوچهارمین نشست شورای حقوق بشر
پیکار سهشنبههای اعتراضی نه به اعدام روز یکشنبه ۱۵ نوامبر ۲۰۲۶ گزارش مستند خود را برای مای ساتو، گزارشگر ویژهٔ سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر ایران، ارسال کرد تا در گزارش او به شصتوچهارمین نشست شورای حقوق بشر به کار رود. این سند، در پی نامهٔ اول نوامبر به گزارشگر ویژه و در پاسخ به فراخوان دفتر کمیساریای عالی حقوق بشر برای دریافت اطلاعات، تهیه و در مهلت مقرر به نشانی رسمی آن دفتر ارسال شد.
متن کامل سند ارسالی (به انگلیسی): The death penalty in Iran since September 2026 — متن کامل در صفحهٔ انگلیسی این وبسایت؛ و سند Word همانطور که ارسال شد: سند ارسالی به گزارشگر ویژهٔ سازمان ملل (گوگل داک). سند کاملاً عمومی است و همهٔ نامها و اطلاعات آن پیشتر از سوی خود زندانیان در بیانیههای هفتگیشان، خانوادههای آنان، یا سازمانهای بینالمللی حقوق بشر منتشر شده است.
در این سند چه هست؟
سند، بهروزرسانی مستندی از مجازات اعدام در ایران از سپتامبر ۲۰۲۶ به این سوست که بر پایهٔ بیانیههای هفتگی خود زندانیان (هفتههای ۱۴۳ تا ۱۴۶) و پروندههای مستند پیکار سهشنبههای اعتراضی نه به اعدام تنظیم شده است: دستکم ۷۲ اعدام از آغاز مهر تا ۲۰ اکتبر؛ دستکم ۸۷ اعدام تنها در بیست روز نخست مهر، از جمله ۷ زندانی سیاسی و ۲ زن؛ دستکم ۲۵ اعدام در شش روز نخست آبان؛ و بیش از ۴۰ اعدام در آبان تا ۱۰ نوامبر — در هفتهٔ پیش از آن، دستکم ۱۵ اعدام که ۶ تن از آنان زندانی سیاسی بودند.
در سند، پروندهها با نام آمدهاند: اعدامشدگان، از جمله علی همتی سیستانیان و مجید نیکاندیش و سیاوش جمشیدی خیرآبادی از معترضان خیزش دی ۱۴۰۴، علیرضا سپاهی و علیرضا رئیسی در اصفهان، علیسینا مصطفوی در کرمان، امیرحسین ملکی و امیرحسین ابراهیمی، محمدعارف شاهبخش، و حسن دیوبند و حمید کاظمی و رضا زنگانه در کرج — که دو تن از آنان تنها چند روز پس از صدور حکم و انتشار خبر شکنجه و اعدام مصنوعیشان اعدام شدند — و هدایت لالهریزاده که زیر شکنجه در بازداشتگاه امنیتی اهواز کشته شد و پیکرش در بیابانهای خوزستان رها شد. احکام اعدام صادرشده یا تأییدشده نیز با نام آمدهاند: از وریشه مرادی و منوچهر فلاح تا ایلیا بنرشید، برزو رضایی، نجمه امینی — دانشجوی ۲۳ سالهٔ حسابداری که در پی پستهای شبکههای اجتماعی به اعدام محکوم شده — شهاب زهدی، عمران امانی ۲۱ ساله، پانزده زندانی سیاسی نامبرده در بیانیهٔ هفتهٔ ۱۴۶، و مهدی زنگانه، جوان ۲۰ سالهٔ زندان شیبان اهواز که حکمش ابلاغ شده و نامش در سکوت رسانهای مانده است.
نگرانیهای دادرسی و خانوادهها
بخشی از سند به الگوهای نقض دادرسی عادلانه اختصاص دارد: بازگرداندن حکم اعدام پس از نقض آن در دیوان عالی کشور (وریشه مرادی و شهاب زهدی)، اجرای حکم چند روز پس از صدور آن، شکنجه و مرگ در بازداشت، و اتهامهای کلی مانند «محاربه» و «افساد فیالارض» علیه معترضان. بخش دیگری، به درخواست خود فراخوان، اثر اعدام بر خانوادههاست — با همان جملهٔ بیانیهٔ هفتهٔ ۱۴۴ زندانیان: اعدام «تنها پایان زندگی یک انسان نیست؛ زخمی عمیق بر پیکر جامعه است و ابزاری برای آنکه خانوادهها برای همیشه داغدار بمانند.»
شش درخواست از گزارشگر ویژه
سند با شش درخواست مشخص از گزارشگر ویژه پایان مییابد: تمدید فراخوان تعلیق فوری و رسمی همهٔ اعدامها در ایران؛ فشار بر مقامهای ایران برای انتشار کامل و رسمی اطلاعات هر اعدام و هر حکم اعدام؛ طرح پروندههای نامبرده، بهویژه آنان که در خطر فوری اعداماند؛ رسیدگی به رویهٔ بازگرداندن احکام پس از نقض در دیوان عالی و اجرای حکم در چند روز؛ توجه به حقوق خانوادههای اعدامشدگان — اطلاع پیشاپیش، دیدار آخر، تحویل پیکر و سوگواری بدون ارعاب — و ثبت اعتصاب غذای سهشنبهها در بیش از ۶۶ زندان بهعنوان اعتراضی مسالمتآمیز و درخواست حفاظت از شرکتکنندگان آن در برابر تلافیجویی.